Futbolaz harago doazen bi erretratu hunkigarri

‘Diego Maradona’ eta ‘The Last Guest of the Holloway Motel’ filmek badute ezaugarri komun bat: protagonistak, Maradona eta Tony Powell, nortasun konplexuko pertsonak dira, beren inguruneek neurri handi batean baldintzatuak, eta futbolaz harago doazen drama pertsonalei aurre egin behar diete.

Bi pertsonaien dimentsio publikoa guztiz kontrakoa da. ‘Pelusa’ ezizenez ezaguna izan zena futbolaren izarra eta erdi-jainkoa da Napolin eta Argentinan; Tony Powell, Norwich Cityko jokalari ohia, berriz, anonimotasun erabatekoan bizi da West Hollywoodeko auzo gay batean. Hala ere, bizitzak eta norberaren akatsek eragindako barne-kalbarioa nahiko antzekoa da bien kasuan.
 

Asif Kapadiaren ‘Diego Maradona’

Asif Kapadiak futbolaren historiako jokalari handienetako baten istorioa kontatzeko, argitaratu gabeko 500 orduko irudi-materiala erabili du. Erronka argia du: material hori guztia lantzea, azken emaitza kontakizun baten gidoiari erantzungo dion moduan. Kontua ez da piezak batzea soilik, baizik eta guztiak narrazio-zentzu argi batekin uztartzea.

Asif Kapadiaren obra maisulana da. Ez da kasualitatea filmaren izenburua ‘Diego Maradona’ izatea, eta ez soilik Maradona edo Diego Armando Maradona. Kontakizunaren gakoa Diego, gizakia, eta Maradona, erdi-jainkoa, bereiztea da. Maradonaren kirol-ibilbide bikain eta unibertsalaren eta Diego azkenean murgilduta geratzen den droga eta autosuntsipenaren putzuaren arteko kontrastea hunkigarria da. Nola futbolari gisa hain gora iristen den batek putzu beltz batean buka dezakeen.

Kontraste horretan azaleratzen dira Thinking Football-ek programatu ohi dituen filmen berezko gai gizatiar eta sozialak. Zein da futbolaren benetako boterea? Jabetzen al gara futbolak duen eragin-gaitasunaz? Botere hori beti al da eraikitzailea, ala suntsitzailea ere izan daiteke? Futbolak pertsonak eta gizarteak hobetzen al ditu, ala okerragotu?
 

Nicholas Freeman eta Ramiel Petrosen Tony Powell

Nicholas Freeman eta Ramiel Petros ‘The Last Guest of the Holloway Motel’ filmaren zuzendariek Kapadiaren kontrako abiapuntua dute: dokumental guztia eraikitzeke dago.

Izan ere, Ramiel Petros Sala BBK Aretoan izan zen, eta azaldu zuenez, proiektuaren hasieran ez zekiten protagonista, Tony Powell, futbolari profesionala izana zenik ere. Horren haritik, zuzendariek oso efektu lortua lortzen dute: gertaeren kontakizun kronologikoak berak baldintzatzen du gainerako narrazioa. Ikusleak, zuzendariekin batera, pertsonaiaren eraldaketa zuzenean bizitzen du. West Hollywoodeko motel bateko kudeatzaile erretiratu izatetik, iraganarekin errotik hautsi zuen Norwich Cityko futbolari ohi izatera igarotzen da.

Utzitako alaben izenak ere gogoratzen ez dituen alkoholikotik, bere burua berrerosteko eta bere buruari barkatzeko borrokan ari den gizon on bat izatera pasatzen da.

Eta hain eraldaketa gizatiarra, homofobiaren atzealde soziala duena, fintasun amaigabez kontatzen da. Plano bakoitza eta sekuentzia bakoitza arreta handiz zaindu dira. Batzuetan, kamera urrundu egiten da, ikusleari benetako drama intimo baten aurrean dagoela gogorarazteko; beste batzuetan, hurbildu egiten da, protagonistaren kontraesanak eta zaurgarritasuna gordintasun osoz erakusteko.

Azken batean, bi erretratu hunkigarri dira, Thinking-ek eta Athletic Club Fundazioak atsegin duten moduan, harago doazenak. Futbola dena delako, dena futbola ez denean.
 

Osteguna, hilak 12: ‘Tony Cascarino: Extra Time’ (18:00) eta ‘Kutte’ + ‘360 Pieces’ (20:00)

Thinking jaialdiaren hirugarren jardunaldia ostegunean hasiko da, 18:00etan, ‘Tony Cascarino: Extra Time’ filmaren proiekzioarekin. Sean Caseyk zuzendutako dokumentalak Tony Cascarino Irlandako nazioarteko jokalari ohiaren ibilbide aparta errepasatzen du: ile-apaintzaile izateko ikasle-garaian hasi eta bere herrialdeko futbolaren figura handietako bat bihurtu zen arte.

Tony Cascarino eta Sean Casey Sala BBK Aretoan izango dira, eta proiekzioaren ondorengo zine-foroan parte hartuko dute.

Ondoren, 20:00etan, saio berezi batean ‘Kutte’ film laburra eta ‘360 Pieces’ film luzea proiektatuko dira. Lehenak futbolzaleen kultura umorez lantzen du, errepideko bidaia berezi baten bidez. Bigarrenak, berriz, futbol-irudi zahar bat abiapuntu hartuta, oroimenari, denboraren joanari eta giza harremanei buruzko hausnarketa originala proposatzen du.

Informazio gehiago nahi izanez gero, THINKING jaialdiaren webgunean aurki daitezke aurtengo edizioaren xehetasun guztiak, baita aurreko edizioei eta jaialdiaren saridunei buruzko atalak ere.

Sarrera doakoa da, baina aldez aurretik erreserbatu behar da, HEMEN